Sudoku’da uzun süre bir sonraki hamleyi bulamadığınızda, rastgele bir sayı yazıp ne olacağını görmek istemeniz doğaldır. Peki gerçekten bazen tahmin etmeden ilerlemek mümkün değil mi?
Özellikle yeni başlayanlar tahmin etmeye daha yatkındır: Bir hücrede yalnızca iki olası değer kaldığında, bunlardan birini seçip çözmeye devam etmek isteyebilirsiniz.
Bu yaklaşım bazen tesadüfen işe yarayabilir, ancak belirli bir sayının neden tam olarak o hücrede olması gerektiğini anlamanıza yardımcı olmaz. Tahmin etmenin mantıksal çözümden nasıl farklı olduğunu ve başka hamle kalmamış gibi göründüğünde ne yapmanız gerektiğini inceleyelim.
Sudoku’da tahmin yapılabilir mi?
Teknik olarak — evet. İçinde yalnızca iki olası değer kalan boş bir hücreyi seçebilir, bunlardan birini yazıp oyuna devam edebilirsiniz.
Örneğin, bir hücrede yalnızca 2 veya 4 bulunabiliyorsa, 2’yi yazabilirsiniz. Daha sonra bir çelişki ortaya çıkarsa — geri dönüp 4’ü deneyebilirsiniz.
“Burada 2 ya da 4 olabilir. 2’yi yazayım ve ne olacağını göreyim.”
“Burada 4 olamaz, bu nedenle tek seçenek 2’dir.”
İlk yaklaşım deneme yanılma yöntemidir. İkincisi ise mantıksal elemedir.
Doğru hazırlanmış bir Sudoku’da tahmin etmek gerekir mi?
Kaliteli bir klasik Sudoku’da rastgele tahmin genellikle gerekli değildir.
Bulmaca, doğru cevaba bir dizi mantıksal çıkarımla ulaşılabilecek şekilde hazırlanır.
Kolay seviyede temel teknikler yeterlidir:
- satırları, sütunları ve 3×3 blokları kontrol etmek;
- yalnızca tek bir olası değeri kalan hücreleri bulmak;
- yalnızca tek bir yerde bulunabilecek sayıyı aramak;
- mümkün olmayan adayları adım adım elemek.
Orta ve zor seviyelerde çiftler, üçlüler, blok-satır etkileşimleri, X-Wing ve diğer teknikleri kullanmak gerekir.
Oyuncu tam da bu aşamada çoğu zaman geriye yalnızca tahmin etmek kaldığını düşünür. Oysa gerçekte bir sonraki mantıksal hamle sadece daha az görünür hâle gelmiştir.
Tahmin neden kötü bir stratejidir?
Tahmin etmenin sorunu yalnızca yanlış bir sayı yazma riski değildir. Seçim tesadüfen doğru çıksa bile oyuncu, bu hamleyi mümkün kılan mantıksal düzeni öğrenmez.
Tahmin yanlışsa
Hata hemen ortaya çıkmayabilir. Bazen oyuncu bundan sonra birkaç hamle daha yapar ve ancak daha sonra şunları fark eder:
- bir satırda aynı sayının tekrarlanması;
- bir sütunda veya 3×3 blokta aynı sayının tekrarlanması;
- hiçbir geçerli adayın kalmadığı bir hücre;
- bulmacaya devam etmenin mümkün olmadığı bir durum.
Bundan sonra geri dönüp ilk hatayı bulmak gerekir.
Tahmin tesadüfen doğruysa
Sudoku’yu başarıyla tamamlayabilirsiniz, ancak çözme beceriniz neredeyse hiç gelişmez.
Şunu sormak daha faydalıdır: “Bu iki sayıdan hangisini mantıksal olarak eleyebilirim?”
Mantık ile tahmin arasındaki fark nedir?
Bir hücrede iki aday kaldığını düşünelim — 2 ve 4.
Tahmin
“2’yi seçeyim. Belki şansım yaver gider.”
Mantık
“4 bu sütundaki başka bir hücrede olmak zorunda. Bu nedenle burada 4 olamaz. Geriye 2 kalıyor.”
Neden bazen tahmin etmeden ilerlemek imkânsızmış gibi görünür?
Bunun en yaygın nedeni, kolay hamlelerin bitmiş olması, ancak daha karmaşık mantıksal ilişkilerin henüz fark edilmemiş olmasıdır.
Örneğin, birkaç hücrede ikişer ya da üçer aday kalmış olabilir. Her hücreyi ayrı ayrı değerlendirirseniz çözüm gerçekten imkânsız görünebilir.
Ancak bazen önemli olan tek bir hücre değil, birkaç hücre arasındaki ilişkidir.
Örnek: çıplak çift
Aynı satırdaki iki hücre yalnızca 2 ve 6 sayılarını içerebiliyorsa, bu iki sayı mutlaka bu iki hücrede yer alır.
Bu nedenle 2 ve 6, aynı satırdaki diğer hücrelerin adaylarından çıkarılabilir.
Sudoku’da takılırsanız ne yapmalısınız?
Bir sonraki hamleyi göremiyorsanız rastgele bir sayı yazmak için acele etmeyin. Bunun yerine tabloyu analiz etme biçiminizi değiştirin.
- En fazla dolu hücreye sahip satır ve sütunlara bakın.
- Hangi sayıların eksik olduğunu belirleyin.
- Kesişen satırları, sütunları ve 3×3 blokları kontrol edin.
- Notları güncelleyin ve artık uygun olmayan adayları silin.
- Yalnızca tek bir adayı kalan hücreleri bulun.
- Gizli tekler, çiftler veya başka mantıksal kombinasyonlar olup olmadığını kontrol edin.
Çok sık olarak, tek bir doğru elemeden sonra bir dizi yeni hamle mümkün hâle gelir.
Öğrenmek için varsayım kullanılabilir mi?
Bazen bir seçeneği zihinsel olarak test edebilirsiniz:
“Buraya 5 yazarsam ne olur?”
Bu seçenek kaçınılmaz olarak bir çelişkiye yol açıyorsa, 5’in bu hücrede bulunamayacağı anlamına gelir.
Yine de yeni başlayan oyuncuların önce daha basit eleme yöntemlerini ve adaylarla çalışmayı iyice öğrenmesi daha iyidir.
Sudoku’da çelişki nedir?
Yanlış bir varsayım er ya da geç bulmacanın yapısının bozulmasına yol açar.
Çelişkinin temel belirtileri:
- aynı satırda iki aynı sayı;
- aynı sütunda iki aynı sayı;
- 3×3 blokta tekrarlanan bir sayı;
- bir hücrede hiç geçerli aday kalmaması;
- gerekli bir sayı için satır, sütun veya blokta hiçbir olası hücrenin kalmaması.
Tüm Sudoku’lar yalnızca mantıkla çözülebilir mi?
Burada iyi hazırlanmış kaliteli bulmacalar ile rastgele sayı dizilimlerini ayırt etmek önemlidir.
İyi bir klasik Sudoku’nun tek bir çözümü ve belirli bir zorluk seviyesi olmalıdır.
Ancak internette yanlış hazırlanmış tablolar da bulunabilir: bazılarının birden fazla çözümü vardır, bazılarının ise hiç çözümü olmayabilir.
Ayrıca “mantıksal olarak çözmek” kavramı, oyuncunun bildiği tekniklere bağlıdır.
Yeni başlayan biri için çıkmaz görünen bir durumu deneyimli bir oyuncu çift, X-Wing veya başka bilinen bir teknikle çözebilir.
Sudoku deneme yanılma olmadan çözülebilir mi?
Bir oyuncu için bu iyi bir hedeftir.
bir sayının neden tam olarak o hücrede olması gerektiğini açıklayamıyorsanız, onu kesin sayı olarak yazmayın.
Bu yaklaşım başlangıçta çözümü biraz yavaşlatabilir, ancak zamanla Sudoku’nun yapısını görmeyi öğretir.
Zamanla tek tek hücrelerden çok, satırlar, sütunlar, bloklar ve adaylar arasındaki ilişkileri fark etmeye başlarsınız.
Hangisi daha iyi: tahmin etmek mi, ipucu kullanmak mı?
Amaç yalnızca bulmacayı tamamlamaksa, rastgele seçilen bir sayı da ipucu da devam etmenizi sağlayabilir.
Ancak öğrenme açısından, doğru hamlenin mantığını anlamanıza yardımcı olan bir ipucu daha faydalıdır.
İyi çözümün temel kuralı
Sudoku bir şans oyunu değildir.
Her sayı oyun alanının kısıtlamalarıyla belirlenir: 1’den 9’a kadar olan sayılar aynı satırda, sütunda veya 3×3 blokta tekrarlanmamalıdır.
Sudoku ne kadar zorsa, bir sonraki sayıyı yazabilmek için o kadar fazla mantıksal adım gerekebilir.
Sudoku’yu bir bulmaca yapan şey tam olarak bu bilgiyi aramaktır.
Kısaca: tahmin etmeli mi, etmemeli mi?
Bir hücrede birden fazla aday kaldıysa — bunlardan birini rastgele seçmeyin.
Seçenekleri elemeye, ilişkili hücreleri analiz etmeye ve mantıksal bir düzen aramaya devam edin.
Doğru hamle, “doğru gibi görünen” sayı değil, diğer tüm seçenekler elendikten sonra geriye kalan sayıdır.